Trung Quốc thử nghiệm chó robot để khám phá những bí mật được giữ kín nhất trên Mặt Trăng

Tham vọng chinh phục Mặt Trăng của Trung Quốc vừa có thêm bước tiến mới khi một nhóm nhà nghiên cứu tại Đại học Bắc Kinh công bố thử nghiệm thành công hai mẫu chó robot thám hiểm không gian , được thiết kế để khám phá những đường hầm dung nham cổ đại, nơi có thể trở thành căn cứ trú ẩn lý tưởng cho con người trong tương lai.

Các robot này được tạo ra với mục tiêu tiếp cận và khảo sát các ống dung nham hoặc hệ thống đường hầm ngầm hình thành từ hoạt động núi lửa hàng tỷ năm trước. Theo các nhà khoa học, những cấu trúc tự nhiên này có thể che chắn khỏi bức xạ Mặt Trời, va chạm thiên thạch nhỏ và sự chênh lệch nhiệt độ khắc nghiệt trên bề mặt Mặt Trăng, vốn có thể vượt quá 300°C giữa ngày và đêm.

Để thử nghiệm khả năng thực tế, nhóm đã đưa các robot đến một hang động dung nham gần hồ Tĩnh Ba thuộc tỉnh Hắc Long Giang, Đông Bắc Trung Quốc. Hang động này được hình thành từ những dòng dung nham cổ đại, có cấu trúc địa chất hẹp, gồ ghề và tối tăm, gần như mô phỏng chính xác môi trường mà các nhà thám hiểm mong muốn khám phá trên Mặt Trăng.

Một nhà nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo Bắc Kinh chia sẻ rằng: "Việc thử nghiệm trong môi trường tự nhiên tương tự như địa hình Mặt Trăng giúp chúng tôi tiến thêm một bước quan trọng trong phát triển công nghệ robot phục vụ cho các sứ mệnh không gian tương lai".

Chó robot: Những "trinh sát viên" không mệt mỏi

Trên Mặt Trăng, con người sẽ không thể dễ dàng tiếp cận các khu vực ngầm sâu do địa hình nguy hiểm và thiếu oxy. Đây chính là nơi chó robot phát huy vai trò then chốt, thay thế con người trong các nhiệm vụ trinh sát, lập bản đồ và phân tích môi trường.

Theo nhà nghiên cứu Zhang Shanghang , các robot này được trang bị khả năng định vị tự động và tránh chướng ngại vật bằng cảm biến AI , cho phép chúng di chuyển linh hoạt trong điều kiện ánh sáng yếu, địa hình gồ ghề hoặc không ổn định.

Cùng với đó, công nghệ bản đồ 3D tích hợp giúp robot có thể xây dựng mô hình kỹ thuật số chi tiết của khu vực xung quanh - dữ liệu cực kỳ quý giá để thiết kế căn cứ hoặc trạm nghiên cứu trong tương lai.

Nhóm nghiên cứu cho biết thêm rằng robot được lập trình với " trí thông minh hiện thân", tức là chúng không chỉ xử lý dữ liệu, mà còn có thể kết hợp cảm nhận chuyển động vật lý với khả năng "suy nghĩ" của trí tuệ nhân tạo. Nhờ vậy, robot có thể thích ứng với thay đổi địa hình theo thời gian thực , tự điều chỉnh tốc độ, tư thế và chiến lược di chuyển.

Hai phiên bản chó robot "Anteater" và " Salamander" được phát triển song song để đảm nhiệm các vai trò khác nhau.

Mẫu Anteater được trang bị cánh tay robot linh hoạt và khỏe khoắn , có thể nhặt mẫu vật hoặc di chuyển chướng ngại vật. Trong khi đó, Salamander lấy cảm hứng từ loài lưỡng cư có khả năng bò trườn qua địa hình hiểm trở, sử dụng bánh xe mềm có thể biến dạng , cho phép nó di chuyển qua các khe đá hẹp, lối đi dốc và đường cong gấp khúc.

Mở đường cho căn cứ ngầm trên Mặt Trăng

Theo các chuyên gia, dự án này nằm trong chiến lược dài hạn của Trung Quốc nhằm thiết lập căn cứ có người lái trên Mặt Trăng trong vài thập kỷ tới. Các hang động ngầm được xem là vị trí lý tưởng cho căn cứ vì chúng duy trì nhiệt độ ổn định , giảm thiểu rủi ro bức xạ và va chạm thiên thạch.

Hiện nay, hơn 200 hố sụt đã được phát hiện trên bề mặt Mặt Trăng nhờ dữ liệu của các tàu quỹ đạo. Năm 2024, NASA cũng xác nhận sự tồn tại của một khoang ngầm khổng lồ dưới bề mặt, củng cố thêm giả thuyết rằng những đường hầm dung nham có thể là di sản tự nhiên quý giá cho các hoạt động thám hiểm lâu dài.

Các nhà nghiên cứu Trung Quốc ước tính, độ sâu của những đường hầm này có thể từ 130 đến 170 mét , đủ để che chắn khỏi những điều kiện cực đoan bên ngoài. Chính vì thế, việc phát triển robot thám hiểm chuyên dụng là bước đệm cần thiết để khảo sát cấu trúc địa chất , xây dựng bản đồ lòng đất và xác định vị trí an toàn cho căn cứ tương lai .

Ngoài Trung Quốc, nhiều quốc gia khác như Mỹ, Nhật Bản và châu Âu cũng đang chạy đua phát triển robot thám hiểm hang động để phục vụ cho tham vọng tương tự. Các nhà khoa học nhận định, trong tương lai, sự hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này sẽ đóng vai trò quan trọng, vì môi trường ngầm của Mặt Trăng có thể là "chìa khóa" cho những sứ mệnh định cư dài hạn.

Hướng tới kỷ nguyên mới của khám phá không gian

Theo kế hoạch, tàu thăm dò Chang’e-7 của Trung Quốc sẽ được phóng vào năm 2026 , mang theo nhiều thiết bị nghiên cứu tiên tiến, bao gồm máy đo địa chấn để khảo sát cấu trúc bên trong của Mặt Trăng. Đây được xem là một phần trong chiến lược mở rộng chương trình Khám phá Mặt Trăng của Trung Quốc (CLEP), nhằm từng bước thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên vệ tinh tự nhiên của Trái Đất.

Dù vẫn còn nhiều thách thức kỹ thuật, việc thử nghiệm thành công chó robot trong môi trường dung nham cổ đại trên Trái Đất cho thấy Trung Quốc đang tiến gần hơn bao giờ hết tới mục tiêu chạm tay vào "mặt tối" của Mặt Trăng, nơi có thể ẩn chứa vô số bí mật về sự hình thành của Hệ Mặt Trời.

Nếu những chú chó robot này thực sự được triển khai trong tương lai, chúng sẽ là " đôi mắt và đôi chân" của con người trên vùng đất chưa từng được đặt chân tới , mở ra kỷ nguyên mới cho hành trình khám phá vũ trụ, nơi công nghệ, trí tuệ nhân tạo và khát vọng chinh phục không gian hòa làm một.