Trái Đất bắt được 10 tín hiệu radio cực lạ từ vũ trụ

Theo Science Alert, câu chuyện bắt đầu từ năm 2022, khi các nhà khoa học bắt được tín hiệu từ một vật thể lạ, phát ra xung sóng radio (vô tuyến) với tốc độ quá chậm so với bất kỳ vật thể thiên văn nào đã biết.

Vật thể đó được đặt tên là GLEAM-X J162759.5−523504.3. Cứ sau mỗi 18,18 phút, độ sáng của nó lại tăng lên trong khoảng 30 đến 60 giây, tạm thời trở thành một trong những vật thể sáng nhất trên bầu trời vô tuyến tần số thấp. Rồi nó dừng lại, bí hiểm như khi xuất hiện.

Nhưng trong những năm sau đó, nhiều tín hiệu tương tự đã được ghi nhận, xuất phát từ các nơi khác nhau trên bầu trời. Cho đến nay, đã có khoảng 10 ví dụ về loại tín hiệu này. Các vật thể phát ra chúng được gọi là "nguồn phát sóng vô tuyến chu kỳ dài" (LPT).

Một bước đột phá lớn đã xảy ra vào năm 2025, khi tín hiệu LPT mang tên ILT J1101+5521 xuất hiện, được xác định là từ một hệ sao đôi gồm một sao lùn đỏ và một sao lùn trắng, quay quanh nhau ở khoảng cách rất gần đến mức từ trường của chúng liên tục va chạm, phát ra các đợt sóng radio định kỳ.

Nhưng một LPT khác là ASKAP J1832-0911 đã làm phức tạp tình hình do phát ra cả tia X, điều mà một hệ sao đôi như thế không thể làm.

Mới đây, một nguồn phát sóng khác mang tên ASKAP J1745-5051 đã xuất hiện. Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi nhà thiên văn học Kovi Rose thuộc Đại học Sydney (Úc) cho biết nó phát ra cả tín hiệu radio và tia X.

Tín hiệu này đến từ một sao lùn trắng đang "ăn thịt" ngôi sao đồng hành bằng từ trường siêu mạnh của nó, nằm cách chúng ta khoảng 1.300-30.000 năm ánh sáng.

Cặp đôi này được phát hiện bởi hệ thống kính viễn vọng ASKAP đặt tại vùng hoang mạc Tây Úc. Dữ liệu ASKAP cho thấy chúng phát ra sóng radio sau mỗi 81 phút kèm theo sự phát xạ tia X định kỳ, giống như những cú "ợ hơi" từ bữa ăn khủng khiếp của nó.

Khi vật chất va chạm với sao lùn trắng, nó nóng lên đến hàng triệu độ và phát ra bức xạ năng lượng cao, đó là nguồn gốc của tín hiệu tia X.

Trong khi đó, khí được gia tốc bởi từ trường va chạm của hai ngôi sao dường như tạo ra tín hiệu radio tương tự như cơ chế được đề xuất cho ILT J1101+5521.

Sự hội tụ các đặc điểm trên đã khiến các nhà khoa học đặt biệt danh cho cặp sao này là "phiến đá Rosetta vũ trụ".

Đá Rossetta là một tấm bia đá cổ có khắc một sắc lệnh được ban hành năm 196 TCN bằng 3 loại chữ: tượng hình Ai Cập, Demotic và Hy Lạp. Khi được phát hiện vào năm 1799, nó đã cung cấp cơ sở đầu tiên để các nhà khoa học có thể phiên dịch chữ tượng hình Ai Cập sang các ngôn ngữ hiện đại vào năm 1822.

Tương tự như đá Rosetta, ASKAP J1745-5051 đã giúp các nhà khoa học lần đầu tiên hiểu được thứ gì đã tạo ra các tín hiệu LPT bí ẩn.