Phát hiện GPS trên khắp châu Âu có tình trạng lạ: Chuyên gia xác minh, nguyên nhân có liên quan đến Nga

Trang Wonderful Engineering đưa tin, các nhà nghiên cứu đã truy tìm nguồn gốc một loạt sự kiện gây nhiễu GPS bí ẩn ảnh hưởng đến châu Âu. Nguyên nhân được xác định đến từ một nhóm vệ tinh quân sự của Nga.

Những phát hiện này đến từ một nghiên cứu do các nhà nghiên cứu tại Đại học Texas ở Austin và Đại học Stanford dẫn đầu. Họ đã phân tích dữ liệu thu thập được trong nhiều năm từ các thiết bị thu tín hiệu định vị trên mặt đất khắp châu Âu. Nghiên cứu của họ đã xác định được hàng chục đợt nhiễu ngắn nhưng mạnh mẽ được phát hiện đồng thời trên một khu vực rộng lớn trải dài từ Tây Ban Nha và Na Uy đến Ba Lan, thậm chí lan sang cả Greenland và Canada.

Các nhà nghiên cứu đã xem xét dữ liệu thu thập được từ năm 2019 đến năm 2026 và phát hiện 75 ngày có hiện tượng nhiễu sóng trùng với tần số GPS L1 chính được các hệ thống định vị trên toàn thế giới sử dụng. Các sự kiện này thường kéo dài chưa đến 10 giây nhưng lan rộng đến mức các nhà khoa học kết luận rằng nguồn gây nhiễu phải nằm ở độ cao hơn 1.200 km so với Trái đất.

Sau khi thu thập các bản ghi tín hiệu vô tuyến thô từ các trạm giám sát ở Hà Lan và Na Uy, nhóm nghiên cứu đã khoanh vùng nguồn phát tín hiệu đến một vệ tinh cụ thể của Nga, Kosmos 2546. Phân tích sâu hơn đã liên kết hoạt động này với sáu vệ tinh thuộc hệ thống Edinaya Kosmicheskaya Sistema (EKS) của Nga, một mạng lưới chủ yếu được thiết kế để phát hiện các vụ phóng tên lửa đạn đạo.

Phát hiện này rất quan trọng vì các chuyên gia, nhiễu sóng GPS thường gắn liền với các hệ thống gây nhiễu đặt trên mặt đất, gắn trên xe cộ, tàu thuyền hoặc các công trình cố định. Một vệ tinh có khả năng gây nhiễu trên toàn bộ một lục địa sẽ có phạm vi ảnh hưởng rộng hơn nhiều so với các hệ thống tác chiến điện tử thông thường.

Các nhà nghiên cứu vẫn còn tranh cãi về mục đích của các tín hiệu này. Một giả thuyết cho rằng Nga có thể đang thử nghiệm một khả năng trong tương lai được thiết kế để gây nhiễu dịch vụ GPS. Các tín hiệu được phát hiện có độ lệch nhẹ so với tần số GPS chính, khiến một số chuyên gia suy đoán rằng đây có thể là các cuộc thử nghiệm chứ không phải là các hoạt động gây nhiễu chủ động.

Một chuyên gia khác cảnh báo không nên đưa ra kết luận chắc chắn. Có thể các tín hiệu này liên quan đến liên lạc vệ tinh hơn là một nhiệm vụ tác chiến điện tử chuyên dụng. Mặc dù các tín hiệu này có vẻ cố ý và có khả năng gây nhiễu hệ thống định vị, các chuyên gia cho rằng vẫn chưa có đủ bằng chứng để xác định mục đích thực sự là gì.

Nhìn chung, các hệ thống định vị như GPS là nền tảng của mọi thứ, từ hàng không và vận tải biển đến viễn thông, mạng lưới ngân hàng và các hoạt động quân sự. Ngay cả những gián đoạn ngắn cũng có thể tạo ra những thách thức về mặt vận hành, đặc biệt đối với các ngành công nghiệp dựa vào dữ liệu định vị và thời gian chính xác.