Việt Nam công bố giải thưởng AI trị giá 1 triệu USD, hướng tới sản phẩm do người Việt làm chủ

Ngày 12/01/2026, Liên minh AI Âu Lạc chính thức công bố Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize – giải thưởng về trí tuệ nhân tạo có tổng giá trị 1 triệu USD, được triển khai trong vòng ba năm và do Tập đoàn FPT tài trợ. Giải thưởng hướng tới các sản phẩm, giải pháp AI do người Việt Nam phát triển, có khả năng ứng dụng thực tiễn và tạo ra tác động rõ ràng đối với kinh tế – xã hội.

Tại lễ công bố, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Liên minh AI Âu Lạc, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT, cho biết giải thưởng không được xây dựng với mục tiêu so sánh với các giải thưởng quốc tế như Nobel hay Turing Award, dù có cùng giá trị tiền thưởng. Theo ông, trọng tâm của Âu Lạc Grand Prize nằm ở việc tạo ra không gian để người Việt làm chủ công nghệ AI và giữ lại giá trị trí tuệ trong nước.

Ông Trương Gia Bình nhấn mạnh rằng nếu hệ sinh thái AI trong nước không được hình thành, các ý tưởng lớn của người Việt sẽ buộc phải triển khai trên nền tảng nước ngoài, kéo theo việc giá trị và nguồn lực trí tuệ bị dịch chuyển ra ngoài. Trong bối cảnh đó, theo ông, con đường duy nhất là dựa vào chính nguồn lực trong nước, tự lực và tự cường để xây dựng năng lực AI của Việt Nam.

Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize được triển khai trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đại diện Bộ Ngoại giao đánh giá đây là một sáng kiến có ý nghĩa thiết thực, góp phần cụ thể hóa các định hướng phát triển khoa học, công nghệ và công nghệ chiến lược, đồng thời tạo không gian kết nối giữa nghiên cứu, ứng dụng và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Theo ông Lê Anh Tuấn, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là con đường để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước sánh vai với các quốc gia phát triển. Giải thưởng được kỳ vọng sẽ trở thành nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ, đồng thời gửi đi thông điệp rằng con đường theo đuổi khoa học, công nghệ và AI là lựa chọn nghiêm túc, đáng được xã hội và gia đình ủng hộ.

Ở góc độ tổ chức, ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT, Chủ tịch Hội đồng thẩm định sơ khảo, cho biết giải thưởng được vận hành dựa trên các nguyên tắc minh bạch, tránh xung đột lợi ích và đảm bảo đánh giá độc lập. Theo ông, các tiêu chí đánh giá sẽ được công bố rõ ràng ngay từ đầu, đồng thời FPT chỉ đóng vai trò bảo trợ, không tham gia dự thi và chấp nhận sự giám sát từ cộng đồng.

Giải thưởng mở cho mọi người Việt Nam, không phân biệt đang sinh sống, học tập hay làm việc trong nước hay ở nước ngoài. Ban tổ chức cho biết các đội thi sẽ được tiếp cận và sử dụng nguồn lực công nghệ chung của Liên minh AI Âu Lạc, trong khi tiêu chí đánh giá tập trung vào mức độ làm chủ công nghệ, khả năng mở rộng và tác động thực tế của sản phẩm, thay vì chỉ dừng ở ý tưởng hay nghiên cứu thuần túy.

Chia sẻ tại sự kiện, bà Dương Thị Hồng Nhung, CEO N2TP, cho rằng sự ra đời của Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize mang lại niềm tin cho các nhóm nghiên cứu và khởi nghiệp AI trong nước, đặc biệt trong bối cảnh việc gọi vốn và duy trì hoạt động nghiên cứu còn nhiều khó khăn. Theo bà, giải thưởng không chỉ mang ý nghĩa tài chính, mà còn đóng vai trò như một cơ chế đánh giá độc lập, giúp các nhóm định hướng lại sản phẩm và con đường phát triển dài hạn.

Ban tổ chức kỳ vọng Âu Lạc Grand Prize không chỉ là một giải thưởng đơn lẻ, mà sẽ trở thành nền tảng kết nối cộng đồng AI Việt Nam trong và ngoài nước, góp phần xây dựng năng lực AI tự chủ và thúc đẩy các sản phẩm công nghệ do người Việt làm chủ vươn ra thị trường quốc tế.

Bình Minh