Tảng băng khổng lồ to hơn cả New York ở Nam Cực tan chảy thành hồ nước xanh

A-23A là một trong những tảng băng lớn nhất từng được ghi nhận, tách khỏi thềm băng Filchner vào năm 1986 với diện tích gần gấp đôi bang Rhode Island của Mỹ (khoảng 4.000 km²). Sau gần 40 năm trôi dạt, đến cuối năm 2025, diện tích của nó chỉ còn khoảng 1.182 km² – vẫn lớn hơn cả thành phố New York. Hình ảnh từ vệ tinh MODIS của NASA và Trạm Vũ trụ Quốc tế cho thấy trên bề mặt tảng băng xuất hiện những hồ nước xanh lam rộng lớn, tạo nên cảnh tượng hiếm thấy.

Theo các chuyên gia, màu xanh lam này là do nước tan từ băng tích tụ lại thành hồ và phản chiếu ánh sáng mặt trời. Nhà nghiên cứu Ted Scambos từ Đại học Colorado Boulder giải thích: “ Bạn có một lượng nước lớn đọng lại trong các khe nứt của băng, tạo áp lực và khiến chúng mở rộng.” Ngoài ra, các đường vân cổ xưa trên bề mặt – hình thành từ quá trình băng trượt qua nền đá hàng trăm năm trước – đã tạo ra những rãnh dẫn dòng nước, khiến hồ lan rộng theo các dải xanh trắng song song.

Sự xuất hiện của các hồ nước tan cho thấy tảng băng đang mất ổn định nghiêm trọng. Nhà khoa học Chris Shuman từ Đại học Maryland Baltimore County cho biết hiện tượng “blowout” – khi nước hồ tạo áp lực và phá vỡ cạnh băng – đã xảy ra, khiến nước ngọt tràn xuống biển như một dòng phun mạnh. Các chuyên gia cảnh báo A-23A có thể tan rã hoàn toàn chỉ trong vài tuần hoặc vài tháng tới, khi nó trôi vào vùng nước ấm hơn khoảng 3°C ở Nam Đại Tây Dương.

Walt Meier, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Dữ liệu Băng tuyết Quốc gia Mỹ, nhận xét: “Thật ấn tượng khi những đường vân cổ xưa vẫn hiện rõ sau hàng thế kỷ, dù đã trải qua nhiều lần tích tụ tuyết và tan chảy.” Các chuyên gia coi sự tan rã của A-23A là một “chương cuối” đầy kịch tính, đồng thời là minh chứng rõ ràng cho tốc độ biến đổi khí hậu toàn cầu.

Việc theo dõi hành trình kéo dài hàng thập kỷ của tảng băng này giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về sự tiến hóa và vòng đời của các “megabergs” – những tảng băng khổng lồ trôi dạt từ Nam Cực ra đại dương.